\u00dcnl\u00fc Riace bronzlar\u0131n\u0131n heykelt\u0131ra\u015flar\u0131 da kasl\u0131 erkek anatomisini Berlin Ressam\u0131\u2019n\u0131n Herakles fig\u00fcr\u00fc gibi do\u011fall\u0131\u011f\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7en bir yakla\u015f\u0131mla ele alm\u0131\u015ft\u0131r (Fig. 4a-c). \u0130nsan bedenine ilgi g\u00f6stermekle birlikte, asla g\u00f6r\u00fcnmeyecek \u015feyleri g\u00f6stermeyi tercih etmi\u015flerdir. Heykeller ilk bak\u0131\u015fta ger\u00e7ek bir bedenin temsili gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, ancak insan v\u00fccudunda asla bulunmayan olas\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 bir simetriye sahiplerdir. T\u0131bben pelvik kemi\u011fin kal\u0131n \u00fcst \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olan \u201ciliak kanat\u201dla Klasikbilimciler, kas\u0131ktan yukar\u0131 ve d\u0131\u015fa do\u011fru uzanan kas, kiri\u015f ve tendonlar\u0131 kastederler. Bu kaslar\u0131 (le\u011fen kula\u011f\u0131 kaslar\u0131) s\u0131k\u0131 bir egzersizle geli\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, ama Riace bronzlar\u0131ndaki muadilleri en azimli v\u00fccut geli\u015ftirilerin bile eri\u015femeyece\u011fi bir safhadad\u0131r. Benzer do\u011fal d\u0131\u015f\u0131 kaslar ve kas konturlar\u0131 Kritios Genci, Diskobolos ve Doryphoros gibi ba\u015fka Yunan heykellerinde de g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00dcstelik imk\u00e2ns\u0131z \u015fekilde iliak kanat kaslar\u0131 arkada da devam eder. Dolay\u0131s\u0131yla bunlar\u0131 ger\u00e7e\u011fin kusursuz temsili kabul edemeyiz. Yunan sanat\u0131n\u0131n konusu olan erkek bedeni tek ba\u015f\u0131na do\u011fan\u0131n taklidinden hem daha fazlas\u0131 hem de daha az\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n

Fig. 4a Riace A Sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n
\n
$\"\"\/$
Fig 4b Riace B Sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n
\n
$\"\"\/$
Fig. 4c Riace A Sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131 arkadan<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
Yunan heykelt\u0131ra\u015fisinde do\u011fal \u00fcsluba ge\u00e7i\u015fin nedenlerine dair g\u00f6r\u00fc\u015flerden biri, heykelt\u0131ra\u015flar\u0131n gymnasion<\/em>larda \u00e7\u0131plak egzersiz yapan gen\u00e7leri idolle\u015ftirdiklerini iddia eder. \u00d6te yandan imgeleri felsefi bir soruna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren Platon\u2019un takip\u00e7ileri, d\u00fcnyadaki maddi formlar\u0131n soyut ger\u00e7ekleri perdeledi\u011fi veya bozdu\u011fu sav\u0131ndan hareketle bu heykellerin beden idea<\/em>s\u0131n\u0131n yozla\u015fm\u0131\u015f h\u00e2lleri oldu\u011funu s\u00f6yleyeceklerdir. Heykel gibi do\u011fay\u0131 taklit eden eserler (mimesis<\/em>) asl\u0131nda maddi d\u00fcnyan\u0131n zaten bozulmu\u015f imgelerini model ald\u0131\u011f\u0131ndan, sanat\u00e7\u0131lar kopyan\u0131n kopyas\u0131 olarak ger\u00e7ekten iyice uzakla\u015fm\u0131\u015f bir beden formu sunmaktad\u0131r. Bu durumda Platoncular i\u00e7in kasl\u0131 beden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bozulmu\u015f bir alg\u0131dan ibarettir.<\/p>\n\n\n\n
Dahas\u0131, Yunan sanat\u0131n\u0131n belirleyici \u00f6zelliklerinden \u00e7\u0131plakl\u0131k, asl\u0131nda olan\u0131n birebir tasviri de de\u011fildir. Berger bunu \u00e7\u0131plakl\u0131k ve n\u00fc (naked<\/em> ve nude <\/em>) aras\u0131ndaki farktan hareketle a\u00e7\u0131klar. \u00c7\u0131plakl\u0131k kendin olmakt\u0131r; n\u00fc ise ki\u015finin ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7\u0131plak g\u00f6r\u00fclmesi, fakat kendisi i\u00e7in \u00e7\u0131plak olmamas\u0131d\u0131r. \u00c7\u0131plak bir bedenin n\u00fc olabilmesi i\u00e7in sergilenmesi gerekir; sergilenme, \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmayacak bir giysi h\u00e2line d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir (Berger 1986: 53-4). O h\u00e2lde kasl\u0131 erkek v\u00fccudu ger\u00e7e\u011fin temsili olmaktan \u00f6te, t\u0131pk\u0131 bir k\u0131yafet gibi stat\u00fcy\u00fc yans\u0131tan bir unsurdur. A\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6rece\u011fimiz \u00fczere yaz\u0131l\u0131 kaynaklar\u0131m\u0131z da erkek v\u00fccudunu benzer \u015fekilde ele al\u0131r. Yunanlar kaslar\u0131 t\u0131bben bilmeden \u00f6nce de belirli bi\u00e7imdeki v\u00fccutlar\u0131 takdir etmekteydiler, ancak bu \u201cbelirli bi\u00e7im\u201d net bir form, ay\u0131rt edici bir \u201ceklemlilik\u201d olarak kendini g\u00f6steriyordu. Canl\u0131-cans\u0131z, olgun-ham, korkakl\u0131k-cesaret, Yunan-barbar, erkek-kad\u0131n gibi ikilikler bu \u015fekilde tan\u0131mlanmaktayd\u0131 (Kuriyama 1999: 143).<\/p>\n\n\n\n
Ger\u00e7ek hayatta b\u00f6yle bir v\u00fccudun elde edilmesi \u00f6ncelikle beden e\u011fitimiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. D\u00fczenli fiziksel egzersiz f\u0131rsat\u0131 gymnasion<\/em>larda sunuluyordu, ancak e\u011fitimin genel olarak as\u0131l amac\u0131, pratik becerilerin geli\u015ftirilmesinden ziyade, gen\u00e7leri disiplin, tevazu, sadakat ve \u015fehrin gelenek g\u00f6reneklerine sayg\u0131 gibi konularda e\u011fitmekti. O y\u00fczden Homeros ve di\u011fer destan \u015fairlerinin kahramanlar\u0131 gen\u00e7 erkekler i\u00e7in ahlaki modellerdi (Aeschin. 3.135; Ar. Ran<\/em>. 1038\u2013 1039; Xen. Sym<\/em>. 3.5\u20136; Eur. Supp<\/em>. 911\u2013917; Pl. *Men<\/em>. 94b). <\/p>\n\n\n\n*
Platon beden e\u011fitimiyle formsuz bir gen\u00e7 erke\u011fin sava\u015f meydan\u0131nda cesaretlenece\u011fini s\u00f6ylerken yap\u0131l\u0131 veya kasl\u0131 bir v\u00fccuttan bahsetmez; zindeli\u011fi vurgular (Pl. Prt.<\/em> 326b-c). Ayr\u0131ca, Atinal\u0131 yoksul ailelerin o\u011fullar\u0131n\u0131 beden e\u011fitimi derslerine yollamalar\u0131 pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Hem k\u0131t kanaat ge\u00e7indiklerinden hem de \u00e7ocuklara i\u015f g\u00fcc\u00fc olarak ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131ndan, gymnasion<\/em> e\u011fitimleri i\u00e7in ay\u0131racak kaynaklar\u0131 pek yoktu. Ama zaten ger\u00e7ekten kasl\u0131 bir v\u00fccut sadece bu i\u015fe t\u00fcm zamanlar\u0131n\u0131 ay\u0131ran atletlere ait bir \u00f6zellik olarak g\u00f6r\u00fclmekteydi (Aeschin. 3.179-180; Ar. Ran<\/em>. 1093-1094; Isoc. 16.32-33; Pl. *Leg<\/em>. 807c).<\/p>\n\n\n\n*
Dolay\u0131s\u0131yla erilli\u011fi ortaya koyan \u015fey kasl\u0131 bir v\u00fccuttan ziyade sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z erdemler ve bu erdemleri yans\u0131tan zinde bir v\u00fccuttu. Ksenophanes, Sokrates (Pl. Apol<\/em>. 36E), Aristoteles (Pol<\/em>. 1139a-b) ve Isokrates gibileri entelekt\u00fcel ba\u015far\u0131lar\u0131n atletik ba\u015far\u0131lardan \u00e7ok daha \u00f6nemli oldu\u011funu, bedenin akla itaat etmesi gerekti\u011fini, k\u0131sacas\u0131 fiziksel egzersizin zek\u00e2ya zarar verdi\u011fini iddia ediyorlard\u0131. Aristoteles ideal erkek v\u00fccudunu tarif ederken \u201ckasl\u0131\u201d ya da \u201cyap\u0131l\u0131\u201d gibi tan\u0131mlara ba\u015fvurmaz; daha ziyade beden \u00f6l\u00e7\u00fclerinin dengeli olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgular: dik duru\u015f, kemiklerin \u00f6l\u00e7\u00fcleri ve g\u00fcc\u00fc, geni\u015f ve d\u00fcz kar\u0131n, geni\u015f ve birbirine yak\u0131n olmayan k\u00fcrek kemikleri, sa\u011flam bir boyun, geni\u015f bir g\u00f6\u011f\u00fcs, d\u00fcz kal\u00e7alar\u2026 (Phys<\/em>. 807a1). Pasaj kaslara de\u011finmedi\u011fi gibi \u00f6zellikle yap\u0131l\u0131 bir v\u00fccudu da tarif etmez. Galenos k\u00fc\u00e7\u00fck toplarla yap\u0131lan egzersizlerin kaslara yarar\u0131ndan bahseder, fakat ona g\u00f6re ideal egzersizler \u201czihni\u201d ve kaslar\u0131 \u201cayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde\u201d uyaranlard\u0131r (Parv. Pil<\/em>. 904K). Bedeni a\u015f\u0131r\u0131 ve dengesiz \u015fekilde geli\u015ftiren \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonucu y\u0131k\u0131c\u0131 olabilirdi. Hatal\u0131 al\u0131\u015ft\u0131rmalar bedenin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 demekti ve i\u00e7 organlar\u0131 par\u00e7alayabilirdi (Hyg<\/em>. 930K). Galenos\u2019a g\u00f6re atletlerden daha ac\u0131nas\u0131 bir ba\u015fkas\u0131 yoktu, zira v\u00fccutlar\u0131n\u0131 formda tutabilmek u\u011fruna stres alt\u0131na sokuyorlar, say\u0131s\u0131z ku\u015fatma makinesiyle zay\u0131flat\u0131larak en k\u00fc\u00e7\u00fck darbede y\u0131k\u0131lacak bir sura d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyorlard\u0131 (*Protr. <\/em>11).<\/p>\n\n\n\n*
Bu a\u00e7\u0131dan pentatloncular\u0131n en g\u00fczel erkek bedenine sahip olduklar\u0131na inan\u0131l\u0131yordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc tek bir bran\u015fa odakl\u0131 \u015fekilde v\u00fccutlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmiyor, ama pentatlonun be\u015f bran\u015f\u0131na (g\u00fcre\u015f, boks, ko\u015fu, cirit, disk) uygun \u201cdengeli\u201d bir egzersizi benimsiyorlard\u0131. Philostratos pentatloncular\u0131n ne kilolu ne zay\u0131f, ne a\u015f\u0131r\u0131 kasl\u0131 ne de az geli\u015fmi\u015f olmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylerken, hi\u00e7bir uzuvun gerekti\u011finden fazla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, di\u011fer bir deyi\u015fle Polykleitos\u2019un Doryphoros ve Diadoumenos\u2019unda (Fig. 5-6) bi\u00e7imlendirdi\u011fi bir bedenden, denge ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fckten bahsetmekteydi. \u0130lki rahatlam\u0131\u015f ve ellerini yukar\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015f ba\u015f e\u011fik h\u00e2liyle belli bir savunmas\u0131zl\u0131k havas\u0131 yayd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in daha yumu\u015fak hatlara sahipken, hareket h\u00e2linde oldu\u011fun i\u00e7in ikincisi daha \u201cerkeksi\u201d bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm sergiler. Buna ra\u011fmen Doryphoros 2,12 m y\u00fcksekli\u011fi, v\u00fccutla uyumsuz ba\u015f\u0131 ve t\u0131knaz g\u00f6vdesiyle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fckten ziyade a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k sergilemektedir. Berger\u2019e g\u00f6ndermeyle heykel, \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 bir t\u00fcr s\u00fcperkahraman kost\u00fcm\u00fc gibi giyer. Ancak heykel, yarat\u0131c\u0131s\u0131 Polykleitos\u2019un insan v\u00fccudu i\u00e7in belirledi\u011fi kanon<\/em>un g\u00f6rsel tezah\u00fcr\u00fc oldu\u011fundan, asl\u0131nda eri\u015filmesi imk\u00e2ns\u0131z denebilecek bir ideali temsil eder. Doryphoros b\u00f6yle bir fizi\u011fin sadece teorik olarak do\u011fru diyet ve egzersizle elde edilebilece\u011fi anlam\u0131nda ger\u00e7ek\u00e7idir. \u0130deal erkek bedeni iyi oranlanm\u0131\u015ft\u0131r; hayvanlar\u0131n, kad\u0131nlar\u0131n ve barbarlar\u0131n eri\u015femedi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ideali, \u00f6z alg\u0131n\u0131n merkezinde yer alan \u00f6zg\u00fcr Yunan erke\u011finin bedeninde somutla\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n
\n
$\"\"\/$
Fig. 5 Polykleitos’ ait Doryphoros, M\u00d6 440 civar\u0131<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n
\n
$\"\"$
Fig. 6 Polykleitos’a ait Diadoumenos, M\u00d6 450-425<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
Atletizmi bir kenara b\u0131rak\u0131rsak, kasl\u0131 bir v\u00fccudun orduda talep ve takdir edilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Ancak antik Yunan hoplitleri hi\u00e7bir zaman bildi\u011fimiz anlamda kasl\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun ba\u015fl\u0131ca sebeplerinden biri Yunanlar\u0131n askerli\u011fi profesyonel bir meslek olarak g\u00f6rmemeleri, dolay\u0131s\u0131yla kendilerini s\u00fcrekli egzersiz yapmak zorunda hissetmemeleriydi. \u015eehirlerinin militarist yap\u0131s\u0131 nedeniyle Sparta hoplitlerinin fiziksel egzersize daha fazla \u00f6nem verdiklerini s\u00f6ylenebilir, ama Sparta erkekleri asl\u0131nda 300<\/em> filmindeki gibi abart\u0131l\u0131 \u015fovenizm g\u00f6sterilerine denk v\u00fccut hatlar\u0131na sahip de\u011fillerdi. Ksenophon Sparta\u2019l\u0131 erkek \u00e7ocuklar\u0131n yedi ya\u015f\u0131ndan itibaren vatanda\u015f ve asker olmak \u00fczere devlet kontrol\u00fcneki bir e\u011fitim sistemi (agoge<\/em>) d\u00e2hilinde yeti\u015ftirildiklerini s\u00f6yler. Beden e\u011fitimi derslerinde standart Olimpiyat bran\u015flar\u0131nda m\u00fccadele ederek kendilerini formda tutuyorlard\u0131. Fakat egzersiz yeti\u015fkinlikte de devam ediyordu (Xen. *Lac<\/em>.4.8-9):<\/p>\n\n\n\n*
Lykurgos egzersize devam edenlerin g\u00fczel bir ten, s\u0131k\u0131 bir v\u00fccut\u2026 sahibi oldu\u011funu, tembellerin \u00e7irkin, \u015fi\u015fman ve zay\u0131f kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark edince bu meseleyi g\u00f6rmezden gelemedi\u2026 vatanda\u015flar\u0131n yediklerinden daha az egzersiz yapmamalar\u0131 i\u00e7in emir verdi.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Fark edilebilece\u011fi gibi Lykurgos kas ya da yap\u0131l\u0131 bedenlerden bahsetmemekte, v\u00fccudun s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve zindeli\u011fini \u00f6ne \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde Sparta\u2019l\u0131lar\u0131n sefer s\u0131ras\u0131nda sabah ve ak\u015fam yeme\u011finden \u00f6nce iki kez egzersiz yapmalar\u0131n\u0131 emreden bir yasadan bahsedilmektedir (Xen. Lac<\/em>. 12.5-7). Aristoteles de Sparta\u2019l\u0131lar\u0131n asker\u00ee \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerini rakiplerinin aksine d\u00fczenli olarak egzersiz yapmalar\u0131na ba\u011flar (Arist. Rep.<\/em> 1338b25-9). Bu tespit Sparta d\u0131\u015f\u0131ndaki \u015fehirlerde vatanda\u015flar\u0131n kasl\u0131 bir yana, yeteri kadar atletik bir v\u00fccuda sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131 ima etti\u011finden bizim i\u00e7in \u00f6nemlidir. Ancak bu, Sparta\u2019l\u0131lar\u0131n geneli i\u00e7in bir \u015fey s\u00f6ylemez, zira Ksenophon, Aristoteles ve di\u011fer kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n kastetti\u011fi hoplitler, say\u0131lar\u0131 hayli az olan ve tam vatanda\u015f kabul edilen Sparta\u2019l\u0131lard\u0131r (homoioi<\/em>); n\u00fcfusun belkemi\u011fini olu\u015fturan heilotes<\/em> ve perioikoi<\/em> bunun d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla v\u00fccutlar\u0131n\u0131 zinde tutmas\u0131 gereken as\u0131l bu ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 az\u0131nl\u0131kt\u0131r. Elbette Sparta\u2019yla ilgili hemen her konuda oldu\u011fu gibi spor ve askerlikte de kaynaklar\u0131n \u015fehri ve vatanda\u015flar\u0131n\u0131 idealle\u015ftirdiklerini (Klasikbilimcilerin \u201cSparta serab\u0131\u201d dedikleri olgu) ak\u0131ldan \u00e7\u0131karmamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
Yunan \u015fehir devletlerinin geneli ve Roma Cumhuriyeti\u2019nde askere alma sadece sefer zamanlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fiyordu (ger\u00e7i Val. Max. 2.3.2\u2019de \u00f6ncellerinden farkl\u0131 olarak Roma\u2019da asker\u00ee egzersizleri ilk kez d\u00fczenli ger\u00e7ekle\u015ftirenin ve gladyat\u00f6rleri e\u011fitmen olarak tutan\u0131n Publius Rutilius oldu\u011fu aktar\u0131l\u0131r, fakat pasajda beden e\u011fitimine \u00f6zel bir \u00f6nem verildi\u011fine dair bir bilgi yoktur) ve askerlerin kendisi de v\u00fccut geli\u015ftirmekten daha \u00f6nemli i\u015fleri olan s\u0131radan vatanda\u015flard\u0131; fizikleri en fazla yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde \u015fekillenmi\u015fti. \u00d6zetle Yunanlar ve Romal\u0131lar iyi bir askeri tan\u0131mlayan \u015feyin yap\u0131l\u0131 bedenler de\u011fil, formda olma, dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve \u00f6z disiplinle birle\u015fmi\u015f g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ahlaki ki\u015filik oldu\u011funa inan\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Yunan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnde fiziksel duru\u015f ahlaki de\u011fer ta\u015f\u0131yordu. Asalet ve a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131l\u0131k, kibir ve itaatk\u00e2rl\u0131k, ihtiyat ve feraset, y\u00fczs\u00fczl\u00fck ve kabal\u0131k gibi karakter \u00f6zellikleri insanlar\u0131n hareketli veya hareketsiz y\u00fcz hatlar\u0131 ve bedenlerine yans\u0131yordu (Xen. Mem<\/em>. 3.10.5). Platon\u2019a g\u00f6re ruhun asaleti dimdik duran v\u00fccut, d\u00fcz bir hatta hareket eden uzuvlar, s\u0131k\u0131 kaslara sahip bir bedene i\u00e7kindi. Bunlar erdemli bir fizi\u011fi yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131ndan, bunlar\u0131 \u00f6rten elbiseler belirsizli\u011fe yol a\u00e7\u0131yordu (Pl. Leg<\/em>. 815a). Sonu\u00e7 olarak Yunanlar bizim anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z veya t\u00fcrden bir kasl\u0131 v\u00fccut yerine bireylerin karakter \u00f6zelliklerini ve erdemlerinin bir yans\u0131mas\u0131 kabul ettikleri zinde ya da atletik v\u00fccutlar\u0131 takdir ediyorlard\u0131. B\u00f6yle v\u00fccutlar kaslar\u0131ndan ziyade \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olmalar\u0131ndan ve Yunanlar i\u00e7in \u00f6nemli baz\u0131 ilkeleri yans\u0131tt\u0131klar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc de\u011ferliydi.<\/p>\n\n\n\n
*<\/p>\n\n\n\n*
Kaynak\u00e7a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Berger, J., *G\u00f6rme Bi\u00e7imleri<\/em>, \u00e7ev. Y. Salman, Metis Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 1986.<\/p>\n\n\n\n*
Christiensen, P. \u2013 Kyle D.G. (ed.), *A Companion to Sports and Spectacle in Greek and Roman Antiquity<\/em>, Wiley-Blackwell, Londra, 2014.<\/p>\n\n\n\n*
Golden, M., *Greek Sport and Social Status<\/em>, University of Texas Press, Austin, 2008.<\/p>\n\n\n\n*
Kuriyama, S., *The Expressiveness of the Body and the Divergence of Greek and Chinese Medicine<\/em>, Zero Books, New York, 1999.<\/p>\n\n\n\n*
Lee, M.M., *Body, Dress, and Identity in Ancient Greece,<\/em> Cambridge University Press, Cambridge, 2015.<\/p>\n\n\n\n*
Miller, G.S., *Arete. Greek Sports from Ancient Sources<\/em>, University of California Press, Berkeley, 2004.<\/p>\n\n\n\n*
Osborne, R., *The History Written on the Classical Greek Body<\/em>, Cambridge University Press, Cambridge, 2011.<\/p>\n\n\n\n*
Powell, A. (ed.), *A Companion to Sparta I-II<\/em>, Wiley-Blackwell, Londra, 2018.<\/p>\n\n\n\n*
Squire, M., *The Art of the Body. Antiquity and Its Legacy,<\/em> I.B. Tauris, Londra, 2011.<\/p>\n\n\n\n*
Vout, C., *Exposed. The Greek and Roman Body<\/em>, Profile Books, Oxford, 2022.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"*
Antik Yunan heykelt\u0131ra\u015fisi ve vazo resimleri erkekleri neredeyse istisnas\u0131z olarak kasl\u0131 g\u00f6sterir. S\u00f6z konusu mecralarda tanr\u0131lar ve mitolojik kahramanlar tasvir edildi\u011finde bunlar\u0131n bedenlerine kusursuzluk ve erkeksilik atfetmeyi ola\u011fan g\u00f6rebiliriz. Herakles\u2019in i\u015fleri zek\u00e2dan ziyade g\u00fc\u00e7 gerektirdi\u011fi i\u00e7in kasl\u0131 bir v\u00fccut normaldir. Onun d\u0131\u015f\u0131nda mesela Argonautai\u2019\u0131n lideri Iason\u2019un kaslar\u0131 Theokritos taraf\u0131ndan \u201ck\u0131\u015f ta\u015fk\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00fczerinden parlatarak akt\u0131\u011f\u0131 yuvarlak … <\/p>\n
Continue reading<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1297,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[115,112,116,113,117],"class_list":["post-1270","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-atletizm","tag-beden","tag-egitim","tag-kas","tag-sparta","nodate","item-wrap"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ancient-greece-obelisk-art-history.jpg?fit=2075%2C2075&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p9zFXd-ku","jetpack-related-posts":[],"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1270"}],"version-history":[{"count":32,"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1306,"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1270\/revisions\/1306"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}

Fig. 4a Riace A Sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n
\n
$\"\"\/$
Fig 4b Riace B Sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n
\n
$\"\"\/$
Fig. 4c Riace A Sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131 arkadan<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
Yunan heykelt\u0131ra\u015fisinde do\u011fal \u00fcsluba ge\u00e7i\u015fin nedenlerine dair g\u00f6r\u00fc\u015flerden biri, heykelt\u0131ra\u015flar\u0131n gymnasion<\/em>larda \u00e7\u0131plak egzersiz yapan gen\u00e7leri idolle\u015ftirdiklerini iddia eder. \u00d6te yandan imgeleri felsefi bir soruna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren Platon\u2019un takip\u00e7ileri, d\u00fcnyadaki maddi formlar\u0131n soyut ger\u00e7ekleri perdeledi\u011fi veya bozdu\u011fu sav\u0131ndan hareketle bu heykellerin beden idea<\/em>s\u0131n\u0131n yozla\u015fm\u0131\u015f h\u00e2lleri oldu\u011funu s\u00f6yleyeceklerdir. Heykel gibi do\u011fay\u0131 taklit eden eserler (mimesis<\/em>) asl\u0131nda maddi d\u00fcnyan\u0131n zaten bozulmu\u015f imgelerini model ald\u0131\u011f\u0131ndan, sanat\u00e7\u0131lar kopyan\u0131n kopyas\u0131 olarak ger\u00e7ekten iyice uzakla\u015fm\u0131\u015f bir beden formu sunmaktad\u0131r. Bu durumda Platoncular i\u00e7in kasl\u0131 beden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bozulmu\u015f bir alg\u0131dan ibarettir.<\/p>\n\n\n\n
Dahas\u0131, Yunan sanat\u0131n\u0131n belirleyici \u00f6zelliklerinden \u00e7\u0131plakl\u0131k, asl\u0131nda olan\u0131n birebir tasviri de de\u011fildir. Berger bunu \u00e7\u0131plakl\u0131k ve n\u00fc (naked<\/em> ve nude <\/em>) aras\u0131ndaki farktan hareketle a\u00e7\u0131klar. \u00c7\u0131plakl\u0131k kendin olmakt\u0131r; n\u00fc ise ki\u015finin ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7\u0131plak g\u00f6r\u00fclmesi, fakat kendisi i\u00e7in \u00e7\u0131plak olmamas\u0131d\u0131r. \u00c7\u0131plak bir bedenin n\u00fc olabilmesi i\u00e7in sergilenmesi gerekir; sergilenme, \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmayacak bir giysi h\u00e2line d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir (Berger 1986: 53-4). O h\u00e2lde kasl\u0131 erkek v\u00fccudu ger\u00e7e\u011fin temsili olmaktan \u00f6te, t\u0131pk\u0131 bir k\u0131yafet gibi stat\u00fcy\u00fc yans\u0131tan bir unsurdur. A\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6rece\u011fimiz \u00fczere yaz\u0131l\u0131 kaynaklar\u0131m\u0131z da erkek v\u00fccudunu benzer \u015fekilde ele al\u0131r. Yunanlar kaslar\u0131 t\u0131bben bilmeden \u00f6nce de belirli bi\u00e7imdeki v\u00fccutlar\u0131 takdir etmekteydiler, ancak bu \u201cbelirli bi\u00e7im\u201d net bir form, ay\u0131rt edici bir \u201ceklemlilik\u201d olarak kendini g\u00f6steriyordu. Canl\u0131-cans\u0131z, olgun-ham, korkakl\u0131k-cesaret, Yunan-barbar, erkek-kad\u0131n gibi ikilikler bu \u015fekilde tan\u0131mlanmaktayd\u0131 (Kuriyama 1999: 143).<\/p>\n\n\n\n
Ger\u00e7ek hayatta b\u00f6yle bir v\u00fccudun elde edilmesi \u00f6ncelikle beden e\u011fitimiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. D\u00fczenli fiziksel egzersiz f\u0131rsat\u0131 gymnasion<\/em>larda sunuluyordu, ancak e\u011fitimin genel olarak as\u0131l amac\u0131, pratik becerilerin geli\u015ftirilmesinden ziyade, gen\u00e7leri disiplin, tevazu, sadakat ve \u015fehrin gelenek g\u00f6reneklerine sayg\u0131 gibi konularda e\u011fitmekti. O y\u00fczden Homeros ve di\u011fer destan \u015fairlerinin kahramanlar\u0131 gen\u00e7 erkekler i\u00e7in ahlaki modellerdi (Aeschin. 3.135; Ar. Ran<\/em>. 1038\u2013 1039; Xen. Sym<\/em>. 3.5\u20136; Eur. Supp<\/em>. 911\u2013917; Pl. *Men<\/em>. 94b). <\/p>\n\n\n\n*
Platon beden e\u011fitimiyle formsuz bir gen\u00e7 erke\u011fin sava\u015f meydan\u0131nda cesaretlenece\u011fini s\u00f6ylerken yap\u0131l\u0131 veya kasl\u0131 bir v\u00fccuttan bahsetmez; zindeli\u011fi vurgular (Pl. Prt.<\/em> 326b-c). Ayr\u0131ca, Atinal\u0131 yoksul ailelerin o\u011fullar\u0131n\u0131 beden e\u011fitimi derslerine yollamalar\u0131 pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Hem k\u0131t kanaat ge\u00e7indiklerinden hem de \u00e7ocuklara i\u015f g\u00fcc\u00fc olarak ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131ndan, gymnasion<\/em> e\u011fitimleri i\u00e7in ay\u0131racak kaynaklar\u0131 pek yoktu. Ama zaten ger\u00e7ekten kasl\u0131 bir v\u00fccut sadece bu i\u015fe t\u00fcm zamanlar\u0131n\u0131 ay\u0131ran atletlere ait bir \u00f6zellik olarak g\u00f6r\u00fclmekteydi (Aeschin. 3.179-180; Ar. Ran<\/em>. 1093-1094; Isoc. 16.32-33; Pl. *Leg<\/em>. 807c).<\/p>\n\n\n\n*
Dolay\u0131s\u0131yla erilli\u011fi ortaya koyan \u015fey kasl\u0131 bir v\u00fccuttan ziyade sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z erdemler ve bu erdemleri yans\u0131tan zinde bir v\u00fccuttu. Ksenophanes, Sokrates (Pl. Apol<\/em>. 36E), Aristoteles (Pol<\/em>. 1139a-b) ve Isokrates gibileri entelekt\u00fcel ba\u015far\u0131lar\u0131n atletik ba\u015far\u0131lardan \u00e7ok daha \u00f6nemli oldu\u011funu, bedenin akla itaat etmesi gerekti\u011fini, k\u0131sacas\u0131 fiziksel egzersizin zek\u00e2ya zarar verdi\u011fini iddia ediyorlard\u0131. Aristoteles ideal erkek v\u00fccudunu tarif ederken \u201ckasl\u0131\u201d ya da \u201cyap\u0131l\u0131\u201d gibi tan\u0131mlara ba\u015fvurmaz; daha ziyade beden \u00f6l\u00e7\u00fclerinin dengeli olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgular: dik duru\u015f, kemiklerin \u00f6l\u00e7\u00fcleri ve g\u00fcc\u00fc, geni\u015f ve d\u00fcz kar\u0131n, geni\u015f ve birbirine yak\u0131n olmayan k\u00fcrek kemikleri, sa\u011flam bir boyun, geni\u015f bir g\u00f6\u011f\u00fcs, d\u00fcz kal\u00e7alar\u2026 (Phys<\/em>. 807a1). Pasaj kaslara de\u011finmedi\u011fi gibi \u00f6zellikle yap\u0131l\u0131 bir v\u00fccudu da tarif etmez. Galenos k\u00fc\u00e7\u00fck toplarla yap\u0131lan egzersizlerin kaslara yarar\u0131ndan bahseder, fakat ona g\u00f6re ideal egzersizler \u201czihni\u201d ve kaslar\u0131 \u201cayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde\u201d uyaranlard\u0131r (Parv. Pil<\/em>. 904K). Bedeni a\u015f\u0131r\u0131 ve dengesiz \u015fekilde geli\u015ftiren \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonucu y\u0131k\u0131c\u0131 olabilirdi. Hatal\u0131 al\u0131\u015ft\u0131rmalar bedenin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 demekti ve i\u00e7 organlar\u0131 par\u00e7alayabilirdi (Hyg<\/em>. 930K). Galenos\u2019a g\u00f6re atletlerden daha ac\u0131nas\u0131 bir ba\u015fkas\u0131 yoktu, zira v\u00fccutlar\u0131n\u0131 formda tutabilmek u\u011fruna stres alt\u0131na sokuyorlar, say\u0131s\u0131z ku\u015fatma makinesiyle zay\u0131flat\u0131larak en k\u00fc\u00e7\u00fck darbede y\u0131k\u0131lacak bir sura d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyorlard\u0131 (*Protr. <\/em>11).<\/p>\n\n\n\n*
Bu a\u00e7\u0131dan pentatloncular\u0131n en g\u00fczel erkek bedenine sahip olduklar\u0131na inan\u0131l\u0131yordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc tek bir bran\u015fa odakl\u0131 \u015fekilde v\u00fccutlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmiyor, ama pentatlonun be\u015f bran\u015f\u0131na (g\u00fcre\u015f, boks, ko\u015fu, cirit, disk) uygun \u201cdengeli\u201d bir egzersizi benimsiyorlard\u0131. Philostratos pentatloncular\u0131n ne kilolu ne zay\u0131f, ne a\u015f\u0131r\u0131 kasl\u0131 ne de az geli\u015fmi\u015f olmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylerken, hi\u00e7bir uzuvun gerekti\u011finden fazla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, di\u011fer bir deyi\u015fle Polykleitos\u2019un Doryphoros ve Diadoumenos\u2019unda (Fig. 5-6) bi\u00e7imlendirdi\u011fi bir bedenden, denge ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fckten bahsetmekteydi. \u0130lki rahatlam\u0131\u015f ve ellerini yukar\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015f ba\u015f e\u011fik h\u00e2liyle belli bir savunmas\u0131zl\u0131k havas\u0131 yayd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in daha yumu\u015fak hatlara sahipken, hareket h\u00e2linde oldu\u011fun i\u00e7in ikincisi daha \u201cerkeksi\u201d bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm sergiler. Buna ra\u011fmen Doryphoros 2,12 m y\u00fcksekli\u011fi, v\u00fccutla uyumsuz ba\u015f\u0131 ve t\u0131knaz g\u00f6vdesiyle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fckten ziyade a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k sergilemektedir. Berger\u2019e g\u00f6ndermeyle heykel, \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 bir t\u00fcr s\u00fcperkahraman kost\u00fcm\u00fc gibi giyer. Ancak heykel, yarat\u0131c\u0131s\u0131 Polykleitos\u2019un insan v\u00fccudu i\u00e7in belirledi\u011fi kanon<\/em>un g\u00f6rsel tezah\u00fcr\u00fc oldu\u011fundan, asl\u0131nda eri\u015filmesi imk\u00e2ns\u0131z denebilecek bir ideali temsil eder. Doryphoros b\u00f6yle bir fizi\u011fin sadece teorik olarak do\u011fru diyet ve egzersizle elde edilebilece\u011fi anlam\u0131nda ger\u00e7ek\u00e7idir. \u0130deal erkek bedeni iyi oranlanm\u0131\u015ft\u0131r; hayvanlar\u0131n, kad\u0131nlar\u0131n ve barbarlar\u0131n eri\u015femedi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ideali, \u00f6z alg\u0131n\u0131n merkezinde yer alan \u00f6zg\u00fcr Yunan erke\u011finin bedeninde somutla\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n
\n
$\"\"\/$
Fig. 5 Polykleitos’ ait Doryphoros, M\u00d6 440 civar\u0131<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n
\n
$\"\"$
Fig. 6 Polykleitos’a ait Diadoumenos, M\u00d6 450-425<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
Atletizmi bir kenara b\u0131rak\u0131rsak, kasl\u0131 bir v\u00fccudun orduda talep ve takdir edilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Ancak antik Yunan hoplitleri hi\u00e7bir zaman bildi\u011fimiz anlamda kasl\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun ba\u015fl\u0131ca sebeplerinden biri Yunanlar\u0131n askerli\u011fi profesyonel bir meslek olarak g\u00f6rmemeleri, dolay\u0131s\u0131yla kendilerini s\u00fcrekli egzersiz yapmak zorunda hissetmemeleriydi. \u015eehirlerinin militarist yap\u0131s\u0131 nedeniyle Sparta hoplitlerinin fiziksel egzersize daha fazla \u00f6nem verdiklerini s\u00f6ylenebilir, ama Sparta erkekleri asl\u0131nda 300<\/em> filmindeki gibi abart\u0131l\u0131 \u015fovenizm g\u00f6sterilerine denk v\u00fccut hatlar\u0131na sahip de\u011fillerdi. Ksenophon Sparta\u2019l\u0131 erkek \u00e7ocuklar\u0131n yedi ya\u015f\u0131ndan itibaren vatanda\u015f ve asker olmak \u00fczere devlet kontrol\u00fcneki bir e\u011fitim sistemi (agoge<\/em>) d\u00e2hilinde yeti\u015ftirildiklerini s\u00f6yler. Beden e\u011fitimi derslerinde standart Olimpiyat bran\u015flar\u0131nda m\u00fccadele ederek kendilerini formda tutuyorlard\u0131. Fakat egzersiz yeti\u015fkinlikte de devam ediyordu (Xen. *Lac<\/em>.4.8-9):<\/p>\n\n\n\n*
Lykurgos egzersize devam edenlerin g\u00fczel bir ten, s\u0131k\u0131 bir v\u00fccut\u2026 sahibi oldu\u011funu, tembellerin \u00e7irkin, \u015fi\u015fman ve zay\u0131f kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark edince bu meseleyi g\u00f6rmezden gelemedi\u2026 vatanda\u015flar\u0131n yediklerinden daha az egzersiz yapmamalar\u0131 i\u00e7in emir verdi.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Fark edilebilece\u011fi gibi Lykurgos kas ya da yap\u0131l\u0131 bedenlerden bahsetmemekte, v\u00fccudun s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve zindeli\u011fini \u00f6ne \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde Sparta\u2019l\u0131lar\u0131n sefer s\u0131ras\u0131nda sabah ve ak\u015fam yeme\u011finden \u00f6nce iki kez egzersiz yapmalar\u0131n\u0131 emreden bir yasadan bahsedilmektedir (Xen. Lac<\/em>. 12.5-7). Aristoteles de Sparta\u2019l\u0131lar\u0131n asker\u00ee \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerini rakiplerinin aksine d\u00fczenli olarak egzersiz yapmalar\u0131na ba\u011flar (Arist. Rep.<\/em> 1338b25-9). Bu tespit Sparta d\u0131\u015f\u0131ndaki \u015fehirlerde vatanda\u015flar\u0131n kasl\u0131 bir yana, yeteri kadar atletik bir v\u00fccuda sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131 ima etti\u011finden bizim i\u00e7in \u00f6nemlidir. Ancak bu, Sparta\u2019l\u0131lar\u0131n geneli i\u00e7in bir \u015fey s\u00f6ylemez, zira Ksenophon, Aristoteles ve di\u011fer kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n kastetti\u011fi hoplitler, say\u0131lar\u0131 hayli az olan ve tam vatanda\u015f kabul edilen Sparta\u2019l\u0131lard\u0131r (homoioi<\/em>); n\u00fcfusun belkemi\u011fini olu\u015fturan heilotes<\/em> ve perioikoi<\/em> bunun d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla v\u00fccutlar\u0131n\u0131 zinde tutmas\u0131 gereken as\u0131l bu ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 az\u0131nl\u0131kt\u0131r. Elbette Sparta\u2019yla ilgili hemen her konuda oldu\u011fu gibi spor ve askerlikte de kaynaklar\u0131n \u015fehri ve vatanda\u015flar\u0131n\u0131 idealle\u015ftirdiklerini (Klasikbilimcilerin \u201cSparta serab\u0131\u201d dedikleri olgu) ak\u0131ldan \u00e7\u0131karmamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
Yunan \u015fehir devletlerinin geneli ve Roma Cumhuriyeti\u2019nde askere alma sadece sefer zamanlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fiyordu (ger\u00e7i Val. Max. 2.3.2\u2019de \u00f6ncellerinden farkl\u0131 olarak Roma\u2019da asker\u00ee egzersizleri ilk kez d\u00fczenli ger\u00e7ekle\u015ftirenin ve gladyat\u00f6rleri e\u011fitmen olarak tutan\u0131n Publius Rutilius oldu\u011fu aktar\u0131l\u0131r, fakat pasajda beden e\u011fitimine \u00f6zel bir \u00f6nem verildi\u011fine dair bir bilgi yoktur) ve askerlerin kendisi de v\u00fccut geli\u015ftirmekten daha \u00f6nemli i\u015fleri olan s\u0131radan vatanda\u015flard\u0131; fizikleri en fazla yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde \u015fekillenmi\u015fti. \u00d6zetle Yunanlar ve Romal\u0131lar iyi bir askeri tan\u0131mlayan \u015feyin yap\u0131l\u0131 bedenler de\u011fil, formda olma, dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve \u00f6z disiplinle birle\u015fmi\u015f g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ahlaki ki\u015filik oldu\u011funa inan\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Yunan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnde fiziksel duru\u015f ahlaki de\u011fer ta\u015f\u0131yordu. Asalet ve a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131l\u0131k, kibir ve itaatk\u00e2rl\u0131k, ihtiyat ve feraset, y\u00fczs\u00fczl\u00fck ve kabal\u0131k gibi karakter \u00f6zellikleri insanlar\u0131n hareketli veya hareketsiz y\u00fcz hatlar\u0131 ve bedenlerine yans\u0131yordu (Xen. Mem<\/em>. 3.10.5). Platon\u2019a g\u00f6re ruhun asaleti dimdik duran v\u00fccut, d\u00fcz bir hatta hareket eden uzuvlar, s\u0131k\u0131 kaslara sahip bir bedene i\u00e7kindi. Bunlar erdemli bir fizi\u011fi yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131ndan, bunlar\u0131 \u00f6rten elbiseler belirsizli\u011fe yol a\u00e7\u0131yordu (Pl. Leg<\/em>. 815a). Sonu\u00e7 olarak Yunanlar bizim anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z veya t\u00fcrden bir kasl\u0131 v\u00fccut yerine bireylerin karakter \u00f6zelliklerini ve erdemlerinin bir yans\u0131mas\u0131 kabul ettikleri zinde ya da atletik v\u00fccutlar\u0131 takdir ediyorlard\u0131. B\u00f6yle v\u00fccutlar kaslar\u0131ndan ziyade \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olmalar\u0131ndan ve Yunanlar i\u00e7in \u00f6nemli baz\u0131 ilkeleri yans\u0131tt\u0131klar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc de\u011ferliydi.<\/p>\n\n\n\n
*<\/p>\n\n\n\n*
Kaynak\u00e7a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Berger, J., *G\u00f6rme Bi\u00e7imleri<\/em>, \u00e7ev. Y. Salman, Metis Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 1986.<\/p>\n\n\n\n*
Christiensen, P. \u2013 Kyle D.G. (ed.), *A Companion to Sports and Spectacle in Greek and Roman Antiquity<\/em>, Wiley-Blackwell, Londra, 2014.<\/p>\n\n\n\n*
Golden, M., *Greek Sport and Social Status<\/em>, University of Texas Press, Austin, 2008.<\/p>\n\n\n\n*
Kuriyama, S., *The Expressiveness of the Body and the Divergence of Greek and Chinese Medicine<\/em>, Zero Books, New York, 1999.<\/p>\n\n\n\n*
Lee, M.M., *Body, Dress, and Identity in Ancient Greece,<\/em> Cambridge University Press, Cambridge, 2015.<\/p>\n\n\n\n*
Miller, G.S., *Arete. Greek Sports from Ancient Sources<\/em>, University of California Press, Berkeley, 2004.<\/p>\n\n\n\n*
Osborne, R., *The History Written on the Classical Greek Body<\/em>, Cambridge University Press, Cambridge, 2011.<\/p>\n\n\n\n*
Powell, A. (ed.), *A Companion to Sparta I-II<\/em>, Wiley-Blackwell, Londra, 2018.<\/p>\n\n\n\n*
Squire, M., *The Art of the Body. Antiquity and Its Legacy,<\/em> I.B. Tauris, Londra, 2011.<\/p>\n\n\n\n*
Vout, C., *Exposed. The Greek and Roman Body<\/em>, Profile Books, Oxford, 2022.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"*
Antik Yunan heykelt\u0131ra\u015fisi ve vazo resimleri erkekleri neredeyse istisnas\u0131z olarak kasl\u0131 g\u00f6sterir. S\u00f6z konusu mecralarda tanr\u0131lar ve mitolojik kahramanlar tasvir edildi\u011finde bunlar\u0131n bedenlerine kusursuzluk ve erkeksilik atfetmeyi ola\u011fan g\u00f6rebiliriz. Herakles\u2019in i\u015fleri zek\u00e2dan ziyade g\u00fc\u00e7 gerektirdi\u011fi i\u00e7in kasl\u0131 bir v\u00fccut normaldir. Onun d\u0131\u015f\u0131nda mesela Argonautai\u2019\u0131n lideri Iason\u2019un kaslar\u0131 Theokritos taraf\u0131ndan \u201ck\u0131\u015f ta\u015fk\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00fczerinden parlatarak akt\u0131\u011f\u0131 yuvarlak … <\/p>\n
Continue reading<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1297,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[115,112,116,113,117],"class_list":["post-1270","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-atletizm","tag-beden","tag-egitim","tag-kas","tag-sparta","nodate","item-wrap"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ancient-greece-obelisk-art-history.jpg?fit=2075%2C2075&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p9zFXd-ku","jetpack-related-posts":[],"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1270"}],"version-history":[{"count":32,"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1306,"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1270\/revisions\/1306"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eskicagblog.istanbul.edu.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}